Trong đời sống hôn nhân, không phải lúc nào vợ chồng cũng có thể thống nhất với nhau khi quyết định chấm dứt quan hệ hôn nhân. Có trường hợp người vợ muốn ly hôn nhưng người chồng không đồng ý, không chịu ký đơn hoặc cố tình tránh mặt khiến việc thực hiện thủ tục gặp nhiều khó khăn. Điều này khiến nhiều người băn khoăn liệu có thể ly hôn khi đối phương không đồng ý hay không, cần chuẩn bị những giấy tờ gì và phải nộp hồ sơ ở đâu.
Theo quy định pháp luật Việt Nam, trong những trường hợp đáp ứng điều kiện luật định, một bên vẫn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn mà không cần sự đồng ý của bên còn lại. Bài viết dưới đây của Văn phòng Luật sư Heris Law sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về điều kiện, thủ tục và những vấn đề cần lưu ý khi thực hiện ly hôn đơn phương năm 2026.
Câu trả lời là có, nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật.
Theo Điều 51 và Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, vợ hoặc chồng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định. Khi một bên yêu cầu ly hôn nhưng bên còn lại không đồng ý, Tòa án sẽ xem xét căn cứ pháp lý và tình trạng hôn nhân để quyết định.
Đối với trường hợp ly hôn theo yêu cầu của một bên, Tòa án có thể giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình, hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng khiến hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được.
Ví dụ, người chồng thường xuyên có hành vi bạo lực, xúc phạm vợ, không thực hiện nghĩa vụ gia đình hoặc hai bên đã phát sinh mâu thuẫn nghiêm trọng trong thời gian dài, không còn khả năng chung sống hòa thuận. Nếu có tài liệu, chứng cứ phù hợp, người vợ có thể sử dụng để chứng minh yêu cầu của mình trước Tòa án.
Tuy nhiên, việc một bên muốn ly hôn không đồng nghĩa với việc Tòa án đương nhiên chấp thuận. Cơ quan xét xử sẽ căn cứ vào tình tiết cụ thể, chứng cứ được cung cấp và quy định pháp luật hiện hành để giải quyết.
Đây là một trong những vướng mắc phổ biến khi thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương. Nhiều người cho rằng phải có chữ ký của cả hai vợ chồng thì Tòa án mới tiếp nhận hồ sơ. Trên thực tế, điều này chỉ phù hợp với bản chất của thủ tục thuận tình ly hôn, không phải điều kiện bắt buộc đối với đơn khởi kiện ly hôn đơn phương.
Nếu người chồng không đồng ý ly hôn hoặc từ chối ký đơn, người vợ vẫn có thể tự lập và ký đơn khởi kiện theo mẫu phù hợp, sau đó nộp cho Tòa án có thẩm quyền.
Trong đơn, người khởi kiện cần trình bày rõ thông tin của hai bên, tình trạng hôn nhân, nguyên nhân mâu thuẫn và những yêu cầu đề nghị Tòa án giải quyết. Nếu có con chung, cần nêu nguyện vọng về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng và việc thăm nom. Nếu có tranh chấp tài sản hoặc nợ chung, cần xác định rõ phạm vi yêu cầu của mình.
Bên cạnh đó, người yêu cầu nên chuẩn bị các tài liệu có liên quan để chứng minh tình trạng hôn nhân, chẳng hạn như tin nhắn, tài liệu thể hiện hành vi bạo lực, tài liệu xác nhận việc sống ly thân hoặc những chứng cứ hợp pháp khác phù hợp với vụ việc.
Việc chuẩn bị đúng hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế nguy cơ phải sửa đổi, bổ sung đơn và tạo điều kiện để Tòa án xem xét yêu cầu theo trình tự tố tụng.
Một tình huống khác khiến nhiều người lo lắng là người chồng không hợp tác, không nhận giấy triệu tập hoặc cố tình vắng mặt trong quá trình giải quyết vụ án.
Trong trường hợp này, việc giải quyết ly hôn vẫn có thể được tiếp tục nếu đáp ứng các điều kiện tố tụng tương ứng. Việc một bên không đồng ý ly hôn hoặc vắng mặt không mặc nhiên làm cho yêu cầu ly hôn bị bác bỏ.
Tuy nhiên, Tòa án phải thực hiện việc tống đạt, triệu tập và các thủ tục liên quan theo quy định. Việc xét xử vắng mặt chỉ được tiến hành khi đáp ứng các điều kiện pháp luật quy định. Người khởi kiện cũng cần cung cấp chính xác thông tin về nơi cư trú, nơi làm việc hoặc những thông tin cần thiết khác của người bị kiện để phục vụ quá trình giải quyết.
Nếu không biết người chồng hiện đang sinh sống ở đâu, đã chuyển nơi cư trú hoặc không thể liên lạc trong thời gian dài, người vợ nên trao đổi với Tòa án hoặc luật sư để xác định phương án xử lý phù hợp. Không nên tự ý bỏ qua thông tin về nơi cư trú hoặc cung cấp địa chỉ không chính xác, bởi điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình thụ lý và giải quyết vụ án.
Để thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương, người yêu cầu cần chuẩn bị đơn khởi kiện và những tài liệu cần thiết theo tính chất của vụ việc.
Thông thường, hồ sơ gồm đơn khởi kiện về việc ly hôn theo mẫu áp dụng; bản chính giấy chứng nhận đăng ký kết hôn; bản sao giấy tờ tùy thân của người khởi kiện và người bị kiện nếu có; giấy khai sinh của con chung nếu có; tài liệu liên quan đến nơi cư trú của các bên và những chứng cứ hỗ trợ cho yêu cầu ly hôn.
Nếu có yêu cầu giải quyết tài sản chung, người khởi kiện nên chuẩn bị thêm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ sở hữu tài sản, hợp đồng mua bán hoặc các tài liệu có liên quan. Nếu có yêu cầu phân định nghĩa vụ trả nợ, cần cung cấp thông tin và chứng cứ về khoản nợ, chủ nợ và nghĩa vụ tài chính liên quan.
Trong trường hợp mất giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, người yêu cầu có thể liên hệ cơ quan hộ tịch có thẩm quyền để đề nghị cấp trích lục theo quy định. Nếu thiếu giấy tờ của người còn lại, cần trình bày rõ tình trạng thực tế và thực hiện theo hướng dẫn của Tòa án.
Hồ sơ cụ thể có thể khác nhau tùy từng trường hợp. Vì vậy, trước khi nộp đơn, người yêu cầu nên kiểm tra lại thành phần hồ sơ và biểu mẫu đang được áp dụng tại thời điểm thực hiện thủ tục.
Theo nguyên tắc chung của pháp luật tố tụng dân sự, vụ án ly hôn đơn phương thường thuộc thẩm quyền của Tòa án nơi người bị kiện cư trú hoặc làm việc, trừ trường hợp có quy định khác.
Từ khi tổ chức hệ thống Tòa án có sự thay đổi, việc xác định cơ quan tiếp nhận hồ sơ cần căn cứ vào thẩm quyền hiện hành của Tòa án nhân dân khu vực và địa chỉ cư trú, làm việc của các bên.
Nếu người chồng đang cư trú tại một địa phương khác với nơi người vợ sinh sống, người vợ không nên mặc định rằng mình có thể nộp đơn tại Tòa án gần nhà. Cần xác định đúng cơ quan có thẩm quyền trước khi chuẩn bị và gửi hồ sơ.
Đối với những vụ việc có yếu tố nước ngoài, người bị kiện không rõ nơi cư trú hoặc có tranh chấp phức tạp về tài sản, việc xác định thẩm quyền có thể cần xem xét thêm các quy định chuyên biệt.
Nếu vợ chồng có con chung nhưng không thống nhất được người trực tiếp nuôi dưỡng, Tòa án sẽ xem xét việc giao con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con theo quy định pháp luật.
Các yếu tố được xem xét có thể bao gồm điều kiện chăm sóc, thời gian dành cho con, môi trường sinh sống, việc học tập, sức khỏe và khả năng bảo đảm sự phát triển ổn định của trẻ. Việc một bên có thu nhập cao hơn không phải là yếu tố duy nhất quyết định quyền nuôi con.
Đối với con từ đủ 7 tuổi trở lên, nguyện vọng của con được xem xét theo quy định. Đối với con dưới 36 tháng tuổi, việc giao con cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng được áp dụng theo nguyên tắc luật định, trừ các trường hợp ngoại lệ do pháp luật quy định.
Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định và có quyền, nghĩa vụ thăm nom con. Nếu có căn cứ cho rằng bên còn lại không bảo đảm điều kiện chăm sóc hoặc có hành vi gây ảnh hưởng đến sự an toàn của con, người yêu cầu nên chuẩn bị tài liệu chứng minh để Tòa án xem xét.
Do đó, khi viết đơn ly hôn đơn phương, người khởi kiện cần trình bày rõ nguyện vọng nuôi con, điều kiện chăm sóc và yêu cầu cấp dưỡng nếu có, thay vì chỉ ghi chung chung rằng muốn được quyền nuôi con.
Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương phụ thuộc vào tính chất vụ án, mức độ hợp tác của các bên, tình trạng giấy tờ và việc có phát sinh tranh chấp về con chung, tài sản hoặc nghĩa vụ tài chính hay không.
Theo trình tự tố tụng dân sự, vụ án cần trải qua các bước như xem xét đơn khởi kiện, thụ lý, chuẩn bị xét xử và mở phiên tòa theo quy định. Nếu người bị kiện cố tình vắng mặt, địa chỉ không rõ ràng hoặc có tranh chấp tài sản cần định giá, thời gian giải quyết có thể kéo dài.
Về án phí, đối với vụ án ly hôn sơ thẩm không có tranh chấp về tài sản, mức án phí thông thường là 300.000 đồng. Nếu có tranh chấp về tài sản, nghĩa vụ án phí được xác định theo quy định hiện hành và giá trị tài sản có tranh chấp.
Ngoài án phí, người thực hiện thủ tục có thể phát sinh chi phí sao y, trích lục giấy tờ, định giá tài sản hoặc phí dịch vụ pháp lý nếu sử dụng dịch vụ luật sư. Mức chi phí thực tế cần được xác định theo hồ sơ và yêu cầu cụ thể.
Người có nhu cầu ly hôn có thể tự chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, trong những trường hợp người còn lại không đồng ý, cố tình tránh mặt, không rõ nơi cư trú hoặc hai bên có tranh chấp về quyền nuôi con, tài sản và nợ chung, việc tham khảo ý kiến luật sư có thể giúp người yêu cầu hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.
Luật sư có thể hỗ trợ rà soát hồ sơ, hướng dẫn cách trình bày yêu cầu, xác định những tài liệu cần chuẩn bị và giải thích các bước tố tụng có thể phát sinh. Đối với những vụ việc phức tạp, khách hàng nên trao đổi rõ phạm vi công việc, chi phí và phương án hỗ trợ trước khi sử dụng dịch vụ.
Văn phòng Luật sư Heris Law hỗ trợ tư vấn các vấn đề pháp lý liên quan đến ly hôn, bao gồm ly hôn đơn phương, ly hôn thuận tình, quyền nuôi con, cấp dưỡng và phân chia tài sản chung. Việc tư vấn được thực hiện dựa trên thông tin, giấy tờ và tình tiết cụ thể của từng trường hợp.
Nếu bạn đang muốn ly hôn nhưng chồng không đồng ý, không ký đơn hoặc không hợp tác trong quá trình giải quyết, bạn có thể liên hệ Heris Law để trao đổi về hồ sơ và hướng xử lý phù hợp.
Địa chỉ: 50 Hoàng Diệu 2, phường Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh.
Điện thoại/Zalo: 0708 58 28 68
Email: [email protected]
Heris Law đồng hành cùng khách hàng trong quá trình tìm h
.webp "Ly Hôn Đơn Phương Khi Chồng Không Đồng Ý: Thủ Tục Và Hồ Sơ Cần Biết Năm 2026")
